Tìm hiểu
Nhà Điện Hoàn Toàn Là Gì?
Ngôi nhà chạy **điện hoàn toàn** sử dụng điện cho các hệ thống chính trong nhà thay vì đốt khí đốt, dầu hoặc propane tại chỗ. Điều này thường có nghĩa là dùng thiết bị sưởi, làm mát, đun nước nóng, nấu ăn và sấy khô bằng điện—thường với thiết bị hiệu suất cao như **bơm nhiệt** (heat pump).
Thế nào là “điện hoàn toàn”
Trong một ngôi nhà thông thường, một số thiết bị có thể chạy bằng khí đốt, propane hoặc dầu. Với ngôi nhà điện hoàn toàn, các nhiệm vụ đó được đảm nhiệm bởi các hệ thống chạy điện thay vì nhiên liệu hóa thạch tại chỗ.
Ví dụ phổ biến là bơm nhiệt để sưởi ấm và làm mát, bình nước nóng bơm nhiệt, bếp từ (induction) hoặc bếp điện, và máy sấy quần áo điện. Một số ngôi nhà cũng có thể lắp điện mặt trời sau này, nhưng không cần phải có tấm pin mặt trời thì ngôi nhà vẫn có thể được gọi là điện hoàn toàn.
Điều này khác với net-zero. Net-zero thường có nghĩa là ngôi nhà tạo ra (từ các nguồn năng lượng) nhiều năng lượng như mức tiêu thụ trong một khoảng thời gian. Ngôi nhà điện hoàn toàn chỉ có nghĩa là không đốt nhiên liệu tại chỗ cho các hệ thống chính phục vụ sinh hoạt trong gia đình.
Những hệ thống thường chạy điện là gì
Một ngôi nhà điện hoàn toàn điển hình có thể bao gồm:
- Sưởi ấm và làm mát không gian: hệ thống bơm nhiệt nguồn không khí (air-source), mini-split, hoặc hệ nguồn địa nhiệt (ground-source)
- Đun nước nóng: bình nước nóng bơm nhiệt hoặc bình/tankless điện
- Nấu ăn: bếp từ (induction), bếp điện hoặc lò nướng âm tường
- Sấy quần áo: máy sấy điện hoặc máy sấy bơm nhiệt (heat pump dryer)
- Thông gió: HRV hoặc ERV để cung cấp không khí tươi trong ngôi nhà kín hơn
Nhiều nhà xây dựng theo hướng xanh kết hợp các hệ thống này với “vỏ công trình” (building shell) tốt hơn. Điều đó có thể gồm lớp cách nhiệt mạnh hơn, cửa sổ U-factor thấp hơn, trám kín khe hở (air sealing), và thử nghiệm blower-door để kiểm tra độ kín gió đạt ACH.
Mục tiêu không chỉ là đổi nhiên liệu. Đó là xây một ngôi nhà để các hệ thống chạy điện hoạt động hiệu quả, và ngôi nhà cũng được thiết kế tốt để làm được điều đó.
Vì sao một số chủ nhà chọn điện hoàn toàn
Nhiều chủ nhà tìm đến nhà điện hoàn toàn vì họ muốn hệ thống đơn giản hơn và muốn tránh việc đưa khí đốt hoặc propane vào trong nhà. Những người khác quan tâm đến việc kết hợp thiết bị điện với điện mặt trời trong tương lai.
Sự thoải mái cũng có thể là một phần của cuộc trao đổi. Một ngôi nhà được thiết kế tốt với khả năng cách nhiệt tốt, rò rỉ không khí thấp và thông gió cân bằng có thể mang lại cảm giác “đều” hơn giữa các phòng. Tuy nhiên, kết quả còn tùy thuộc vào khí hậu, thiết kế, thiết bị và chất lượng thi công.
Chi phí điện có thể tăng hoặc giảm tùy theo giá điện tại địa phương, thời tiết, kích thước ngôi nhà, hiệu suất của thiết bị, và cách ngôi nhà được xây dựng. Vì vậy, bạn nên nhờ nhà xây dựng giải thích bằng văn bản thiết kế hệ thống dự kiến cho ngôi nhà của bạn trước khi thuê bất kỳ ai.
Những câu hỏi cần hỏi nhà xây dựng
Nếu bạn đang cân nhắc ngôi nhà điện hoàn toàn, hãy đặt câu hỏi thẳng ngay từ sớm. Một nhà xây dựng xanh tốt sẽ có thể giải thích kế hoạch bằng ngôn ngữ dễ hiểu.
- Bạn sẽ dùng hệ thống sưởi ấm và làm mát nào, và vì sao nó phù hợp với khí hậu của tôi?
- Các mức cách nhiệt và mục tiêu trám kín khe hở không khí (air sealing) dự kiến là gì?
- Bạn có thử nghiệm blower-door cho ngôi nhà không? Bạn đang nhắm mục tiêu độ kín khí trong ACH nào?
- Những loại cửa sổ nào được lên kế hoạch, và U-factor cùng SHGC là bao nhiêu?
- Ngôi nhà có bao gồm HRV hay ERV để cung cấp không khí tươi không?
- Bạn khuyến nghị loại bình nước nóng, mặt bếp và máy sấy nào?
- Giá bao gồm những gì, và “phần nâng cấp” là gì?
Bạn cũng có thể hỏi cách nhà xây dựng thực hiện tính toán tải (load calculations), thiết kế đường ống (duct design), kiểm soát độ ẩm (humidity control) và mức sẵn sàng cho điện mặt trời hoặc pin trong tương lai. Nếu bạn muốn được hỗ trợ tìm các nhà xây dựng đã làm việc với những ý tưởng này, hãy dùng dịch vụ ghép cặp miễn phí.
EverGrain Built làm gì, và không làm gì
EverGrain Built là dịch vụ ghép cặp và hướng dẫn miễn phí. Chúng tôi giúp chủ nhà nắm vững các kiến thức cơ bản, so sánh các lựa chọn và được ghép cặp với các nhà xây dựng tùy chỉnh theo hướng xanh, giàu kinh nghiệm gần nơi bạn.
Chúng tôi không phải là nhà xây dựng, kiến trúc sư hoặc nhà thầu thi công. Bạn sẽ tự so sánh và lựa chọn người mà bạn muốn thuê. Luôn xác nhận đầy đủ phạm vi công việc, thiết bị, tiến độ và giá bằng văn bản với nhà xây dựng được cấp phép.
Nếu bạn đang ở giai đoạn sớm của quá trình, bạn cũng có thể đọc thêm về các hệ thống, xem các hướng dẫn khác trong Learn, hoặc xem cách hoạt động. Khi bạn đã sẵn sàng, bạn có thể được ghép cặp miễn phí.
Ngôi nhà điện hoàn toàn sử dụng điện, không dùng khí đốt hoặc dầu, cho các hệ thống chính trong nhà. Kết quả tốt nhất thường đến từ thiết kế tốt, cách nhiệt tốt, trám kín khe hở không khí cẩn thận và lựa chọn đúng nhà xây dựng.
Câu hỏi thường gặp
Nhà điện hoàn toàn có cần lắp tấm pin mặt trời không?
Không. Ngôi nhà vẫn có thể chạy điện hoàn toàn mà không cần điện mặt trời. Điện hoàn toàn nghĩa là ngôi nhà dùng điện cho các hệ thống chính thay vì đốt khí đốt, dầu hoặc propane tại chỗ.
Nhà điện hoàn toàn có giống với nhà thụ động (passive house) không?
Không. Nhà thụ động (passive house) là một cách tiếp cận xây dựng hiệu suất cao cụ thể, tập trung vào cách nhiệt, độ kín gió, cửa sổ, thông gió và thiết kế cẩn thận. Ngôi nhà điện hoàn toàn có thể đạt hiệu suất cao, nhưng không tự động là nhà thụ động.
Nhà điện hoàn toàn có làm giảm hóa đơn tiện ích của tôi không?
Có thể, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Chi phí tiện ích phụ thuộc vào giá tại địa phương, khí hậu, diện tích ngôi nhà, mức cách nhiệt, độ kín gió, hiệu suất thiết bị và cách các hệ thống được lắp đặt và sử dụng. Hãy yêu cầu nhà xây dựng giải thích các giả định cho dự án của bạn.
Tôi có thể nấu ăn ngon bằng điện thay vì khí đốt không?
Nhiều chủ nhà thích bếp từ vì nó làm nóng nhanh và cho khả năng kiểm soát tốt. Bếp điện thông thường cũng khá phổ biến. Lựa chọn tốt nhất phụ thuộc vào phong cách nấu ăn của bạn, ngân sách và các lựa chọn thiết bị mà nhà xây dựng của bạn cung cấp.